Witaminy z grupy B odpowiadają za prawidłowe działanie układu nerwowego, metabolizm, produkcję energii oraz zdrowie skóry, mięśni i krwi. Ponieważ są rozpuszczalne w wodzie i nie są magazynowane w dużych ilościach, ich niedobory pojawiają się stosunkowo często. Objawy bywają niespecyficzne, dlatego wiele osób przez długi czas nie zdaje sobie sprawy z problemu. Poznanie sygnałów ostrzegawczych pozwala szybciej reagować i uniknąć poważniejszych konsekwencji zdrowotnych.
Niedobór witaminy B12 – zmęczenie, osłabienie, problemy neurologiczne
Niedobór witaminy B12 (kobalaminy) jest jednym z najczęstszych i najgroźniejszych. Objawia się:
- przewlekłym zmęczeniem i brakiem energii,
- bladością skóry,
- zawrotami głowy,
- mrowieniem w dłoniach i stopach,
- zaburzeniami koncentracji i pamięci,
- obniżonym nastrojem.
Długotrwały niedobór może prowadzić do anemii megaloblastycznej i poważnych zaburzeń neurologicznych. Najbardziej narażone są osoby na diecie roślinnej, seniorzy i osoby z problemami wchłaniania (m.in. po operacjach żołądka).
Niedobór witaminy B6 – problemy skórne i nastrojowe
Braki witaminy B6 (pirydoksyny) mogą wpływać na równowagę hormonalną i układ nerwowy. Objawy to m.in.:
- drażliwość, obniżony nastrój, niepokój,
- bezsenność,
- pękające kąciki ust, łuszcząca się skóra,
- osłabiona odporność,
- skurcze mięśni.
Pirydoksyna jest niezbędna do syntezy neuroprzekaźników, dlatego jej niedobór szybko odbija się na samopoczuciu psychicznym i energii.
Niedobór witaminy B1, B2 i B3 – zaburzenia energetyczne i skórne
Niedobory mniej oczywistych witamin z grupy B również dają charakterystyczne objawy:
B1 (tiamina)
- przewlekłe zmęczenie,
- kołatania serca,
- zaburzenia pamięci,
- problemy z koncentracją.
B2 (ryboflawina)
- zajady, pęknięte usta, podrażniona skóra,
- nadwrażliwość oczu i pogorszone widzenie.
B3 (niacyna)
- zaczerwienienie skóry, wysypki,
- biegunki, zaburzenia trawienia,
- bezsenność, wahania nastroju.
Kiedy warto się zbadać?
Niedobory witamin z grupy B mogą pojawić się u osób zestresowanych, intensywnie trenujących, stosujących diety eliminacyjne, z problemami żołądkowo-jelitowymi lub nadużywających alkoholu. Jeśli pojawia się przewlekłe zmęczenie, problemy skórne, zaburzenia nastroju lub mrowienia kończyn – warto wykonać badania krwi (m.in. B12, homocystyna, morfologia).
Podsumowanie
Objawy niedoborów witamin z grupy B obejmują problemy ze skórą, zmęczenie, osłabienie nerwowe, zaburzenia nastroju, a nawet poważne problemy neurologiczne. Wczesne rozpoznanie i suplementacja (najczęściej B12, B6 i B1) pozwalają szybko odwrócić większość symptomów.
Źródła:
- O’Leary, F., & Samman, S. (2010). Vitamin B12 in health and disease. Nutrients.
- Kennedy, D. O. (2016). B vitamins and the brain: mechanisms, dose and efficacy. Nutrients.
